Man in the Middle

Bởi ta mới nói, nó như con vẹt biết giả tiếng ấy, thấy con chuột bò đến bèn giả tiếng mèo để đuổi chuột đi, thấy con mèo đến bèn giả tiếng người nạt nộ đuổi mèo đi. Ai chỉ nghe mà không nhìn thì không biết nó là vẹt (Việt) !!!

Tôi cho là… những kiểu thủ đoạn “vừa giả làm người mua, vừa giả làm người bán” này là một nét cá tính vô cùng đặc trưng, rất rất… Vietic! Dùng người này để chống người kia, thể hiện ra vô số “mặt nạ” khác nhau, mạo danh, đóng giả thành vô số “vai diễn”, kích động cho các bên đánh nhau bằng các câu chuyện hoang đường, bịa đặt, vừa ăn cướp vừa la làng, vừa là đĩ điếm vừa là thánh nữ, mới một vụ việc đơn lẻ mà đã… 9300 tỷ đấy! Tiếng Anh gọi đây là những thủ đoạn MitM – Man in the Middle – người đứng giữa: nghe lén, rình mò, thu thập thông tin, thay đổi, ngụy tạo phát ngôn, giả mạo tài liệu, tung tin đồn, vu vạ, dàn cảnh, gài bẫy, etc… Không đâu xa, hơn chục năm qua, có đến hàng mấy chục tài khoản tìm cách mạo danh người quen biết của tôi, lân la tìm cách nói chuyện giống như đúng rồi vậy!

Nhưng “văn tức là người” mà, ngu thì không cách nào giấu được, chỉ nói 2, 3 câu là lòi ra thôi, không lừa được ai nhưng vẫn cứ cố! Những thủ đoạn kiểu như vậy xài được là do dân trí cộng động quá thấp! Chính vì dân trí “lè tè ngọn cỏ”, vì xã hội nhiễu nhương đủ thứ vấn đề, con người không biết tin vào đâu, nên xuất hiện những thành phần lưu manh kiếm ăn bằng cách “đứng giữa”, chuyên “mượn đầu heo nấu cháo”, chuyên “la liếm, bịa đặt và dựng chuyện” khắp nơi. Vấn đề không hoàn toàn nằm ở tội phạm, vấn đề còn ở từng người dân, nền tảng sống, môi trường văn hóa như thế nào mà để cho một đám “thiểu năng” thao túng, lộng hành, đến mức làm bất ổn xã hội nghiêm trọng! Nên, nếu ai còn phê phán “chính danh” hay “chấm điểm công dân” là vẫn còn chưa nhìn rõ “bản tính thật” của một bộ phận rất đông đảo người Việt!

Capo Famiglia

Chuyện xảy ra ở Venezuela làm tôi nhớ đến một trường đoạn rất kinh điển, trong bộ phim cũng rất kinh điển “The godfather – Bố già”, là phim Bố già origin chứ không phải loại pha-ke nhé! I’m gonna make him an offer he can’t refuse – Tôi sẽ đưa ra một đề nghị mà anh ta không thể từ chối, và mở ngoặc, cho những ai chưa xem phim đó, không thể từ chối được là vì…

Có một khẩu súng đang chĩa vào đầu! Một phong cách rất “Capo Famiglia”, và cũng rất chi là “Trumpist”, không lẫn đi đâu được, đến cả ngoại hình cũng có nét hao hao giống nhé! Cũng một câu thoại khác, cũng trong một bộ phim rất Mỹ nữa, chính là phim “Thiện ác tà – The good, the bad and the ugly”: thế giới có 2 loại người, một loại tay cầm súng, và loại kia phải đào (dầu mỏ)!

tiền sử bạo lực

Nếu đơn thuần là làm kinh tế, và làm ăn theo luật, thì Mỹ hoàn toàn không có cửa, với lịch sử chỉ 250 năm, không thể so với sự thâm trầm, sâu xa hàng ngàn năm của TQ. Ví dụ như đất hiếm, TQ chiếm 70% sản lượng toàn cầu, nhưng kiểm soát 90% nguồn cung, do nhiều nước, ví dụ như VN, có trữ lượng nhưng không có công nghệ khai thác và chế biến, mà với đất hiếm thì lời hay lỗ là bài toán phức tạp, không đơn giản “múc đem bán” là sẽ có lời. Cuộc “thương chiến” đang bước vào giai đoạn căng thẳng khi các bên lần lượt tung ra các nước đi hiểm, TQ đang “chiếu – checkmate” với chiêu đất hiếm! Nên có người đã cảm thấy khó, không muốn chơi “theo luật” và cố gắng “làm luật” mới! Như chuyện xảy ra ở Venezuela ngày hôm qua…

Trong khi Trung Quốc gần như là đang “bao tiêu” toàn bộ sản lượng dầu của Venezuela, đã đầu tư một số tiền đáng kể, và ngày càng gia tăng ảnh hưởng ở quốc gia này, thì Mỹ lại muốn “cướp không” số dầu này, nhất là nơi có trữ lượng dầu số một thế giới! Quan trọng nữa là không thể để “hậu viện” của mình dần dần trở thành… “tiền đình” của người khác! Đến tận ngày nay, rất nhiều người Việt vẫn chưa hiểu, hay không muốn hiểu, vì sao Trung Quốc có thể trở thành như vậy, khoa học kỹ thuật đã đạt đến trình độ một 9, một 10 so với phương Tây, còn kinh tế thì đang trên đà vượt lên. Chuyện dùng sức mạnh quân sự để giải quyết vấn đề là hoàn toàn có thể dự đoán trước, nhất là với một đối tượng có “tiền sử bạo lực” như thế…

vietic

Trước tôi có đặt một món hàng trên một trang TMDT, shipper giao hàng, trả tiền xong tôi đóng cửa đi vào trong nhà. 15 phút sau vẫn thấy anh shipper ngồi trước cửa, tuổi trung niên, tướng tá cao to, khỏe mạnh! Tôi chạy ra hỏi ảnh sao giao hàng rồi mà chưa đi, ảnh than phiền là người bán hàng bảo lộ trình đi có 30km, mà thực tế chạy đến gần 40km, rồi than mệt, than khổ… Tôi nói hàng này đã trả tiền ship rồi, nếu anh có khiếu nại gì thì lên trang TMDT mà phản ánh, ảnh gật đầu tỏ ý hiểu. 30 phút sau, vẫn thấy ngồi trước nhà, tôi chạy ra hỏi: Anh có bị làm sao không, sức khỏe vẫn ổn chứ? Anh shipper kêu vẫn ổn, nhưng lại tiếp tục than, than phải đi đến 40km, tiếp tục than khổ, than mệt, càm ràm thêm 30 phút nữa, dù người trông có vẻ hoàn toàn khỏe mạnh, bình thường.

Trước tôi cũng có nói hiệu suất làm việc của người Việt vô cùng thấp, ví dụ một chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa thành 2 tuần. Mà ví dụ này là tôi thấy ở một công ty tư nhân có yếu tố nước ngoài (Mỹ) đấy nhé, nơi được trông đợi là phải có hiệu suất làm việc tương đối tốt. Thế nên, trong nước, nhà nước, chuyện có thể làm trong 30 phút mà 2 năm vẫn chưa giải quyết xong là chuyện… thường ngày ở huyện thôi! Nó không đơn giản là không làm được việc, hay cố tình dây dưa, trì hoãn đâu, cứ tưởng tượng một người sống như thế suốt đời sẽ trở thành như thế nào!? Khi sự việc lặp lại một vài lần thì có thể xem là sự cố, nhưng khi cả đời sống theo kiểu đó, tâm lý con người ta sẽ trở thành những thực thể vô cùng quái đản, sẽ trở thành… những kiểu “thần kinh bệnh”!

Không nỗ lực thay đổi bản thân (hay chính xác hơn là không tự thay đổi được), nhưng ai khác “tôi” là không được, “tôi” là đúng, dùng cái “tôi” của mình gây phiền hà, cản trở khắp mọi nơi. Tệ hơn nữa, khi cảm thấy mình không có “giá trị”, họ sẽ bày ra vô số trò lưu manh lặt vặt để ngáng đường, phá hoại người khác, không muốn thấy người khác làm được việc. Một số những “cái tôi” không làm được việc lại rất giỏi tạo hình ảnh, giỏi ăn nói để vẽ ra những “vỏ bọc hoàn hảo” trong mắt người khác, rất biết cách dùng ngôn từ ngụy biện, hư ảo, hoang tưởng để che giấu bản thân. Tiến thêm một bước nữa là hoa ngôn xảo ngữ để lừa bịp người khác. Nói ra thì lại bảo “miệt thị dân tộc”, nhưng tỷ lệ những người Việt như vậy trong cộng đồng không phải là “thiểu số” đâu mà chính là “đa số” ấy!

Không biết thực sự là vì những nguyên do gì, là do di truyền, là do thể chất, do quá trình học tập, rèn luyện, hay do bối cảnh xã hội, môi trường văn hóa, nhưng quả thực những kiểu người… đi một bước là vấp một bước, mà vấp ở đây là… vấp vào “cái tôi”, chưa đi đâu cả là bụi đã bay mù trời rồi (Vị hành tiên khởi trần – Lý Bạch). Nhìn đâu cũng chỉ thấy được “chính mình”, ngoài “cái tôi” của bản thân ra không thấy được điều gì khác, lúc nào cũng “tôi biết, tôi đúng, tôi hơn người”. Ai khen một câu là nở phổng mũi, ai xúi bẫy việc gì, cho dù có dại dột đến đâu cũng đều rắp rắp nghe theo, bên trong không tự “trì định” được bất kỳ thang giá trị nào, “cái tôi” biến ảo như là là sắc màu của con “salamander” vậy! Vì đâu nên nổi, vì sau đã tạo ra những loại “Vietic” như vậy, khắp từ hải nội cho đến hải ngoại!?

Và khi cái “đa số” ấy tương tác qua lại suốt mấy chục năm sẽ tạo ra môi trường văn hóa xã hội như thế nào!? Nói là “thần kinh bệnh” cũng đúng, nói là một kiểu “hội ma túy” bên trong cái “viện tâm thần” cũng không phải là quá xa sự thật, những kiểu tâm lý vô cùng “bệnh hoạn, què quặt”, ai đã trãi qua, hoặc lưu tâm quan sát mới hiểu được. Đương nhiên cũng không thể vơ đũa cả nắm, xã hội vẫn luôn có người này người kia, nhưng đây là nói đa số, hơn 70, 80% là như vậy! Trước, tôi có nói, hiệu suất làm việc của một người Trung Quốc cao hơn một người ĐNA khoảng 7 ~ 8 lần. Hiện tại, thu nhập bình quân đầu người TQ cao hơn VN khoảng 3, 4 lần, nhưng phải trừ đi phần vay nợ, phần lạm phát, phần “thần số học”, phần “tự định giá” .v.v… trừ hết đi rồi sẽ quay về đúng tỷ lệ thực chất 7 ~ 8 lần thôi!

chủ nghĩa xã hội

Phần lớn những tuyến đường sắt cao tốc ở Trung Quốc đến tận ngày nay đều lỗ, chính phủ bù lỗ và đây chính là ý nghĩa của cụm từ… “chủ nghĩa xã hội” !!! Chấp nhận lỗ, chi tiền ở mặt này để xã hội đạt được sự tiện lợi, tiến bộ trên nhiều mặt khác! Chấp nhận một giải pháp lỗ về tiền bạc ở một lĩnh vực nhất định, để giải quyết bài toán giao thông manh mún, phân tán, tự phát và cuối cùng rồi sẽ… gây ra nhiều tốn kém hơn nữa, nếu không có một giải pháp tập trung, triệt để, toàn cục, áp từ trên xuống cho toàn xã hội!

Nói cách khác là dùng tiền thuế của người dân để chi vào những việc công ích theo một cách rất hiệu quả và lâu dài! Bài toán “cao tốc” này, mới nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng thực sự là đặt cược vào dân trí, là phép thử khả năng phân chia và phối hợp lao động của toàn xã hội. Đây thực chất là một dạng bài toán “tối ưu toàn cục” rất khó! Việt Nam sẽ không bao giờ làm được chuyện này, mỗi người Việt, ai ai cũng cố gắng “tối ưu cục bộ” cho riêng mình, tầng tầng lớp lớp cục bộ, theo những kiểu cách vô cùng quái đản!

Cứ thế, kết quả hiển nhiên là toàn xã hội trở thành… chậm (tiến) !!! Chiều đi ngang qua chụp được cái hình, lấp con kênh tự nhiên rộng hơn 10m rồi đặt cái ống cống bé tí đường kính chưa đầy 1m, về sau ngập nước lênh láng lại đổ… là do tại trời! Rồi rất lâu sau đó nữa, sau khi đã hợp pháp hóa “từ công trở thành tư” thành công, sẽ lại vòi một đống tiền để đi “giải tỏa”, nói cách khác chính là tìm cách đẩy hậu quả đến tương lai! Chỉ cần là ai đó khác, toàn cộng đồng chịu cũng được, chỉ cần không phải “tôi” là được!

Rozinante

Tu bổ “con ngựa già Rozinante” (tên vật cỡi của Don Quixote trong tiểu thuyết của Miguel de Cervantes). Bộ líp 8 tầng gồm 8 líp con được “xâu” lại bằng 3 “cây kim” như trong hình! Do lâu nay chỉ đạp loanh quanh trong thành phố nên chỉ mòn đúng 2 cái líp ở giữa… những cái khác hầu như không bao giờ xài tới, hàng thay thế rất khó kiếm, lúc mua được lúc không! Cũng tương tự với cái đĩa 3 tầng, toàn chỉ xài cái ở giữa! Vấn đề không phải là tiền… mà là tâm lý hám lợi, rất ít người chịu bán líp lẻ vì không có lời!

Mà tôi rất ghét cái thái độ làm việc thiếu chi tiết, không sâu sát này, bực vì hư chỉ 1, 2 cái mà phải thay nguyên bộ! Đôi khi tôi có cảm giác chúng ta đang sống trong một thời đại tiêu dùng rất kỳ quái, ngày nay phụ tùng hư người ta không sửa, cũng không thay thế, người ta… thay nguyên con xe, vì năm nào cũng ra xe mới, mẫu mã, công nghệ mới! Vấn đề với các loại Tourney, Altus, Acera, Alivio, Deore, etc… là các lá líp quá mỏng, rất mau hư. Quyết định đổi sang hệ Cues, lá líp dày 2mm thay vì chỉ có 1.5mm.

nhận thức

Trí tuệ, nhận thức… là gì thì đến tận ngày nay, bản thân con người còn chưa tự mình hiểu rõ được! Đây là điều rất căn bản và sâu xa, sự thật là cho đến tận ngày nay, thế kỷ 21, chúng ta hiểu được gì, biết được gì, thậm chí “hiểu biết” là những điều gì, mấy câu hỏi đó, khoa học nhận thức – cognitive science vẫn chưa thể trả lời rõ ràng. Đến con người còn chưa tự biết rõ, thì làm sao máy móc, A.I. biết được!?

Nhân thấy cái hình được tạo sinh bằng A.I. trên internet, nếu thiết kế căn phòng có cái lò nấu + sưởi như trong hình… thì chắc chắn đã bị ngạt khí CO, CO2 mà chết từ lâu rồi. Về cái vụ ngạt khí này, đã có không biết bao nhiêu là trường hợp, tuy là người mà cũng chẳng khác gì A.I., không tự biết được! Và không khó để tìm ra vô số ví dụ tương tự, nghe theo mấy cái lời tư vấn, hướng dẫn của A.I. là… chết chắc!

Tôi thấy cái gọi là A.I. ngày nay rất giống tâm tính người Việt, lúc nào cũng tỏ ra ta đây “thông minh”, luôn tìm cách dẫn hướng, xúi bẫy người khác, luôn nói năng như “đúng rồi” vậy! Bắt máy phải có trí tuệ như người, trong khi nó không hề có cảm nhận, cảm xúc, không có khái niệm sinh tồn, không hề trãi qua sinh – tử, đó là một sự phi lý cùng cực mà chỉ có truyền thông hiện đại mới có đủ can đảm để vẽ ra!

1022 HCMC

Bắt đầu có chút xíu rục rịch thay đổi… Chuẩn độ ồn phổ thông của VN là 70 dB, người nói chuyện bình thường sẽ sinh tiếng ồn ở mức 60 DB, đồng hồ báo thức có độ ồn trong khoảng 70~80 dB, máy hút bụi cũng trong khoảng 70~80 dB, máy sấy tóc là khoảng 90 dB, một buổi biểu diễn nhạc rock khoảng 110 dB. Dùng app NIOSH (phổ biến trên iOS) để đo mấy đám nhậu, tiệc trong xóm em thì đều là… trên 120 dB. Chúng nó gây ồn bằng loại nhạc sàn giật gân, năm này qua tháng khác mà chính quyền cũng không hề có động tĩnh gì! Nếu chuẩn ở mức 70 dB thì tất cả các loại loa kẹo kéo, hầu như đều… phạm pháp!

Chỉ có những loa rất bé, loại bỏ túi công suất dưới 5~7 Watt mới có thể thỏa mãn yêu cầu của luật. Chuẩn VN là khá nghiêm, vấn đề là nói có chịu làm không, hay đâu lại vào đó!? Thông tin ban đầu, có thể báo cáo/phản ánh sự việc gây ồn qua app 1022 HCMC, chưa biết sẽ xử lý thế nào?! Đã hình thành hệ thống chấm điểm công dân sơ khai trên VNeID, tuy mới chỉ có điểm thưởng, chưa có điểm phạt, không có phạt là không được! Với loại dân trí “mông muội, bán khai” như VN hiện tại, không “nhắc nhở, giáo dục” suông được, chỉ có cách “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông”, phải ác liệt vào thì mới thay đổi được!

chinese room

Một điều rất đơn giản mà nhiều người không nghĩ đến, A.I. hiện tại đã thông minh như vậy, nhưng chưa từng thấy A.I. chứng minh được một định lý Toán học mới nào, các định lý mới đều do người chứng minh (có thể có sự trợ giúp của máy tính). Nếu tra cứu bằng A.I thì sẽ thấy, có vẻ như là nó “đã chứng minh” được rất nhiều định lý, nhưng đây đều là “con vẹt” lặp lại các chứng minh do con người làm thôi. Một số thông tin cho rằng A.I hiện tại đã có thể “giải toán” tới trình độ Toán Olympic, nhưng điều này, một lần nữa, cũng là lặp lại những điều con người đã làm, đưa ra những vấn đề chưa có trong CSDL là nó… vẫn sẽ “mít đặc”!

Ngay như Wolfram Alpha, thoạt nhìn thì có vẻ như nó làm toán Đại số rất xịn: khai triển biểu thức, giải phương trình… nhưng đó chưa phải là “suy nghĩ và giải toán”, chỉ là lặp lại những trình tự, công thức đã được “nạp vào” sẵn, chứ bản thân không nghĩ ra được. Cũng tương tự, nhưng ở một mức độ tương đối hơn là với các vấn đề lập trình. Sở dĩ A.I. viết được một vài đoạn code ngắn, cài đặt được một vài thuật toán là vì… nó lặp lại công việc có người đã từng làm, những điều được trình bày trong vô số sách vở. Chỉ cần đưa vài vấn đề không phức tạp lắm, nhưng mới lạ, là nó sẽ vẽ ra một đống tù mù không ai hiểu được, kể cả nó!

Cái hiệu ứng một số người cảm thấy “choáng váng” vì A.I. thông minh thực chất chính là sự vang dội trở lại của… một khoảng trống, A.I. dùng kiến thức của người này để đi lòe người khác, mà kiến thức nhân loại thì mênh mông như vậy, cảm thấy “choáng váng” là điều rất dễ hiểu! Nên ít nhất là trong tương lai trung hạn, hoàn toàn không có chuyện A.I. sẽ thay trí tuệ con người, không có khả năng A.I. “cướp” công việc của lập trình viên, nó chỉ là phương tiện tìm kiếm, sắp xếp thông tin tốt hơn mà thôi! Đương nhiên, một số công việc có tính máy móc, không cần suy nghĩ nhiều, như “code HTML đơn giản” thì không cần người làm nữa!

Các mô hình A.I. dạng LLM hiện tại đều là những kiểu “Chinese room”, tìm cách đưa ra “chuỗi từ vựng” kế tiếp, làm sao để nghe có vẻ hợp lý nhất. Cũng y hệt như vô số người Việt mà tôi đã từng gặp, họ tìm cách nói ra “cụm từ, câu chữ” có thể gây được ấn tượng tốt nhất mà hoàn toàn không biết rằng đối phương… đang nhìn mình như cái “máy xáo chữ”, thấy rõ là không hề có chút hiểu biết hay động não nào về điều đang nói. Còn nếu không suy nghĩ được điều gì, họ sẽ tìm cách lặp lại câu chữ của chính bạn, rồi giả vờ gật gù như thể mình cũng hiểu vậy! Thật đúng là những cái “hố đen” trống hoác, vang vọng lại thế giới xung quanh!

Những loại như vậy thường… sợ A.I., siêu quá mà, biết hết kiến thức của nhân loại! Nhưng may thay, nhân loại tiến bộ là nhờ nghĩ ra những điều chưa ai nghĩ, làm điều chưa ai làm, chứ không phải ngồi đó lặp đi lặp lại câu chữ cũ rích! Một số dạng A.I không phải LLM, được cho là có thể “giải toán rất siêu” như AlphaGeometry chính là… một dạng máy tìm kiếm, tìm trong… không gian có sẵn! Như các phần mềm đánh cờ vua, cờ vây vậy, nó tìm nước đi tối ưu từ trạng thái hiện thời, trong không gian các tổ hợp biết trước! Còn bản thân cách tìm và không gian tổ hợp là do… con người nghĩ ra và “nạp vào” (là nạp chứ không phải dạy) nó! :D

Trí tuệ nhân tạo – A.I. thuật ngữ này đang bị lạm xưng, bơm thổi với vô số ý đồ khác nhau, từ khuếch trương kinh doanh cho đến áp đặt tư tưởng v.v… Không thể phủ nhận A.I. có nhiều thành quả, tiến bộ lớn lao làm thay đổi xã hội, nhưng ảnh hưởng lớn nhất vẫn là: máy móc, robot, dây chuyền tự động hóa, những điều này tiết kiệm sức lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất, và sẽ làm thay đổi hoàn toàn bộ mặt kinh tế xã hội. Nhưng về các vấn đề gọi là “giáo dục, nhận thức, tư tưởng, trí tuệ”, thì sẽ không sớm có bước phát triển đột phá nào, con người vẫn sẽ tiếp tục học tập, rèn luyện ít nhiều vẫn theo cách truyền thống như trước!

học để làm gì

Tôi đã đọc rất nhiều bài viết, tài liệu chủ đề “học toán để làm gì”, hay nói rộng ra là học để làm gì!? Nói thực là hiếm thấy những phân tích có thể làm tôi hài lòng. Các vị ấy đều là những “giáo sư, tiến sĩ”, nhiều người là nhà Toán học có tiếng, nhưng sự lý giải của họ đối với tôi vẫn không thỏa đáng. Tôi cho rằng các vị ấy đã già, đã quên mất chính mình, khi còn là những đứa trẻ, các vị ấy đã nhìn thế giới xung quanh như thế nào!? Đã tưởng tượng ra trong đầu sẽ phải xây căn nhà tương lai ra làm sao, cái mái vòm đó là một đường cong Parabola, Hyperpola hay là Catenary?

Các vị ấy đã quên dự tính sau này sẽ đóng những con thuyền như thế nào, những đường “đồng mức” trên thân thuyền nên là Bezier hay B-Spline? Đương nhiên những đứa trẻ chưa thể biết những thuật ngữ mãi sau này mới được học như Parabola, Hyperpola, etc… Nhưng trong đầu nó đã có hình dung về hình dạng, cấu trúc, đã có những ước lượng về kích thước, khoảng cách. Năm lớp 8, có một lần tôi nảy ra ý định “khùng khùng” bơi từ bãi biển Mỹ Khê (T20 – Đà Nẵng) ra mũi Sơn Trà. Mà thời đó thì không có Google Earth, bản đồ chính xác cũng không!

Biết là đỉnh Sơn Trà cao 670m, làm sao “tam giác đạc – triangulation” để tính ra được khoảng cách!? Giờ thì biết chính xác chỉ 12km thôi, muốn bơi sẽ làm được nếu có sự chuẩn bị tốt. Nên không phải các môn học, dù là “Toán Lý Hóa” hay “Văn Sử Địa” hay bất kỳ môn nào khác là không hữu dụng, “dụng” hay không là ở người chứ không ở các môn học. Nói ngay như các công ty Công nghệ, Phần mềm hàng đầu VN hiện tại, số nhân viên “hữu dụng”, thực sự làm việc được theo tôi không quá 10%! Số thực sự có chút tìm tòi, sáng tạo không quá 1%.

Đa phần vẫn ở mức… cộng trừ nhân chia đơn giản không làm được, viết câu văn ngô nghê như “bò đội nón”! Chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa đến hơn 2 tuần! Chất lượng và năng suất lao động của người Việt vô cùng thấp! Không chỉ thấp mà còn bị cuốn vào những vòng xoáy vô tận, khi những thành phần không làm được việc chiếm đa số, những loại đó sẽ tìm cách thọc gậy bánh xe, sinh ra đủ trò lưu manh, không ăn được sẽ quay sang phá hoại! Tôi nói tất cả là do “tâm” mà ra, thời gian dành hết cho những mánh khóe vặt mất rồi.

Có một học sinh, ở trường năm nào cũng học bơi, liên tục từ lớp 2 đến lớp 10 vẫn… chưa biết bơi! Học tiếng Anh xem được một số đoạn thoại đơn giản trong phim thì được, nhưng đọc hiểu được văn bản luật, viết được tài liệu khoa học, kỹ thuật phức tạp lại không được! Tôi nói không có gì tai hại hơn là dạng “kiến thức và kỹ năng nửa mùa”, nó tạo ra trong đầu những “ảo giác hiểu biết”, nhưng thực tế hoàn toàn không được việc gì! Học mà chữ không dính vào đầu, vận động mà cơ thể không phát triển, điều gì đã tạo ra loại võ công “mèo ba cẳng” như VN hiện tại!?