Xưa, thiết kế ngôn ngữ lập trình là một cái gì đó cảm giác… rất cao siêu! Đó không chỉ là một tập từ vựng và cú pháp, mà còn là các ngữ nghĩa chặt chẽ muốn diễn đạt bên dưới. Lịch sử cho thấy có không ít cú pháp ngôn ngữ theo kiểu… lảm nhảm, những người nói ra những câu mà thực chất không tự hiểu được mình đang nói cái gì!

Những loại đó trong lịch sử Khoa học máy tính không phải ít! Những vấn đề “self integrity” chính là thể hiện rất rõ ràng, sự không thấu hiểu và thiếu nhất quán bên trong một con người. Thế rồi, đến một ngày, tự mình cũng đi thiết kế ngôn ngữ, một ngôn ngữ đơn giản, không Turing-complete như các hệ quả của định lý Rice đã mô tả!

Tình hình là TV khổ lớn (50 ~ 100 inch) đã rẻ đến không ngờ, rẻ và chất lượng khá ổn, độ phân giải 4K ~ 8K. Hoàn toàn có thể nghĩ đến những góc làm việc như thế này, thay vì dùng màn hình máy tính cỡ nhỏ (24 ~ 28 inch) theo kiểu truyền thống. Lúc đó, sẽ phải ngồi cách xa màn hình TV đến 2, 3 mét, để có thể bao quát hết được toàn cảnh, và như thế cũng có lợi hơn cho mắt! Nhất là không phải điều tiết để xem những chi tiết ở khoảng cách quá gần, 2, 3 mét là vừa đủ để đọc được các dòng chữ (coding) một cách dễ dàng!

Tưởng tượng cái góc làm việc mà như phòng điều khiển của phi thuyền USS Enterprise như trong phim Star Wars vậy, cứ nằm dài trên sofa và ra lệnh bằng giọng nói: “Computer, maximize power to shields!!!” :) Không gian làm việc như vậy sẽ rất thoải mái, ít nhất là đối với một số loại công việc không phải soi đến từng chi tiết, tư thế ngồi cũng dễ chịu hơn! Cũng trong lúc đó thì, TQ cười khẩy: các bác cứ mơ mộng chiến tranh giữa các vì sao và trí tuệ nhân tạo đi, cần bao nhiều phần cứng, vật liệu, em sẽ cung ứng đủ!

Tôi là kiểu vô cùng khó về “con chữ”, bỏ thời gian ra đi tìm và thử hàng trăm loại font khác nhau, loại nào dùng vào việc gì, loại nào dùng để soạn thảo văn bản, loại nào dùng để hiển thị code. Và thế giới ngoài kia cũng rất đa dạng phong phú, nhiều người đã bỏ thời gian làm ra hàng ngàn kiểu chữ khác nhau, nhiều kiểu rất quái lạ, nhưng phần đông nhìn na ná nhau, không có nhiều khác biệt. Rút cuộc đâu là font chữ “tốt nhất” cho việc lập trình?

Cái “tốt nhất” này là kiểu ý kiến rất chủ quan, mỗi người một ý khác nhau. Theo tôi, font tốt không phải là font chữ đẹp, đường nét bay bướm. Font tốt là chữ phải rõ ràng, dễ đọc, và đặc biệt phải chú ý đến mật độ chữ, quá dày đặc sẽ làm người đọc dễ nản, và quá thưa thì không truyền tải được nhiều nội dung. Tốt nhất theo tôi là “SF Mono”, SF là viết tắt của “San Francisco”, font chữ do Apple thiết kế và đi kèm các phiên bản macOS hiện đại.

Nhưng ở điểm này thì… Apple “tinh vi” đến mức “tinh tướng”, ai dùng app của Apple thì font chữ này đã kèm sẵn, cứ xài là có! Nhưng ai dùng app của bên thứ 3 (3rd party apps) thì font này lại… không sẵn! Dù thực ra nó đã nằm sẵn trong máy, nhưng người dùng vẫn phải tự download và cài đặt thêm mới xài được. Nghĩa là vẫn cho xài miễn phí, nhưng phải thêm một bước tự down, tự cài, để… tự nhận ra khác biệt: https://developer.apple.com/fonts/

4K không phải lúc nào cũng tốt, nếu chỉ dùng để đọc chữ (soạn thảo văn bản, lập trình) thì chỉ 1 ~ 1.5K là đã bảo đảm hầu hết các yêu cầu, độ phân giải lớn hơn chỉ khiến cho chữ trở nên nhỏ li ti và khó đọc mà thôi! Cái 4K này chỉ có ích khi làm xử lý ảnh, video (e.g: Lightroom, Photoshop, Final Cut) vì màn hình lớn, mịn, không phải zoom hình!

Phần lớn công việc hàng ngày chỉ cần 1~1.5K là đủ. Con BenQ này có cái tỷ lệ ngang dọc 3:2 hoàn toàn không giống ai, chuyên dùng để code, vì màn hình cao, không phải cuộn nhiều. Đến lúc phải quan tâm cặp mắt một chút, nếu vẫn muốn ngày nào cũng code 8~10 tiếng! Ban đầu, tôi định kiếm một cái màn hình vuông, tỷ lệ ngang dọc 1:1!

Màn hình CRT xưa hầu hết tỷ lệ 4:3, còn quay về xưa hơn nữa, thế hệ CRT đầu dùng trong quân sự thì đều vuông, hoặc tròn. Theo tôi, tỷ lệ 1:1 là phù hợp với các công việc cần sự tập trung cao, màn hình rộng chỉ hợp để… xem phim hay chơi game mà thôi! Dù 1:1 hiện vẫn sản xuất nhưng hơi khó tìm, nghĩ đi nghĩ lại, chọn cái 3:2 ít cực đoan hơn!